Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van Architectuur Informatiecentrum Alkmaar ontvangen? Schrijf je in!

Archief AIA-Film 2013

Film ‘Utopia London’ inleiding door Jeroen Mensink

Utopia London
De maakbare samenleving
 
Het idee over de maakbare stad lijkt op zijn retour. Nieuwe ideeën over organische manieren van ontwikkelen zijn aan de orde van de dag. Meer een strategie dan opgelegde nieuwbouw ontwikkelingen zoalsde vinex locaties. De film Utopia London laat de restanten zien van de naoorlogse aanpak. Nieuwe methoden worden ontwikkeld. Deze avond gaat over de nieuwe wegen die worden ingeslagen. Op welke manier kan er worden gekeken als men denkt over uitbreiden, ‘inbreiden’, ontwikkelen en/of ontwerpen? Hoe gaan we om met de gevolgen van deze ontwikkeling en wat zijn de ideologieën van de toekomst?

Inleiding: Jeroen Mensink (JAM architecten)
Jeroen Mensink is opgeleid als architect en bouwtechnoloog aan de TU Delft. Na zijn studie heeft hij het ontwerp- en onderzoeksbureau JAM* opgericht, gevestigd in Amsterdam. Zijn werk bestaat uit ontwerpen en schrijven. Momenteel is hij in deeltijd verbonden aan de Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling van de TU Delft, waar hij regelmatig bijdragen levert voor de portal www.gebiedsontwikkeling.nu.
Ontwerpen van het bureau variëren in schaal van meubelwerk tot stedenbouwkundige opgaven. In de afgelopen jaren was JAM* betrokken bij de vernieuwing van de Jacob Geelbuurt in Amsterdam, het collectief particulier opdrachtgeverschap project ‘Dappere Maurits’ en de wegomleggingen van de N9 bij Schoorldam en De Stolpen.
In 2008 publiceerde hij, samen met Jelte Boeijenga, de Vinex Atlas (010 publishers) en verscheen het boek Steden vol Ruimte (010 publishers) van Rudy Uytenhaak, waarvoor hij de redactie op zich nam. In het voorjaar van 2013 verschijnt onder zijn redactie het boek Stromen & Verblijven (Nai010/CROW).

Film: Utopia London
UTOPIA LONDEN is een documentaire van Tom Cordell. Hij neemt de kijker mee langs het werk van de naoorlogse modernistische architecten in Londen, die het creëren van een stad van gelijke burgers als ideaal hadden. De film schetst een beeld van de methode en de praktijk van deze groep architecten, die London na de Tweede Wereldoorlog herbouwde. De film toont het stadsleven te midden van de vernietigende gevolgen van de oorlog en onder de slechte erfelijke levensomstandigheden van de Industriële Revolutie.  Utopia London reist door de recente geschiedenis van de stad waarin de filmmaker is opgegroeid. Hij vindt de architecten die gewerkt hebben aan de vernieuwing en herenigt hen met de gebouwen die ze ontworpen hebben. Deze film is hun verhaal. Ooit waren deze jonge idealisten verenigd rond een visie op het gebruik van wetenschap en kunst in dienst van het ideaal van een stad van gelijke burgers. Utopia London onderzoekt de sociale en politieke agenda's van de tijd waarin de stad werd herbouwd.

Film After the Factory, inleiding door Nico Alsemgeest

After the factory
Na de Industrualisatie

Inleiding: Nico Alsemgeest (voorzitter van de stichting Beheer en Herbestemming van Alkmaars Erfgoed (stichting BHAE))
In Alkmaar wachten na het Ringers-gebouw meer historisch waardevolle panden op een zinvolle herbestemming. Sinds 16 mei 2012 is de ‘Denktank Ringers’ met behulp van de Historische Vereniging Alkmaar en de belangeloze hulp van Actus Notarissen getransformeerd tot de 'stichting BHAE'. Alle opgebouwde kennis van het Ringers-project wordt zo behouden voor toekomstige projecten. De nieuwe Stichting bundelt daartoe de krachten van Alkmaarse architecten, bouwkundigen en zakenmensen. Na afloop van de film werd er gediscusseerd over de toekomst van historische Alkmaarse panden. Wat kunnen we leren uit eerdere projecten zoals de Telefooncentrale en de voorbeelden uit de film?

Film: After the factory
De wereldeconomie is in crisis. Meer en meer bedrijven besteden hun productie uit aan landen in continenten zoals Azië. Voormalige industriesteden in Europa en Amerika, zoals Ohio, Mississippi (VS) en Lodz (Polen) worden achtergelaten. De economie en werkgelegenheid in Detroit was gebaseerd op de auto-industrie. Sinds de economische crisis en de sterke vermindering van de werkgelegenheid in de auto-industrie verlaten veel inwoners de stad op zoek naar werkgelegenheid elders. Het Poolse Lodz groeide sinds de negentiende eeuw door de ontwikkeling van de textielindustrie. Tot 1990 was de economie van de stad gebaseerd op de textielindustrie, maar na de val van het communisme in 1990 daalde de werkgelegenheid en moest de focus worden verschoven naar de kantorensector. Beide steden krimpen qua inwonertal en de werkloosheid stijgt enorm. Deze ontwikkelingen zorgen voor de vraag ‘Wat komt er na de fabriek?'.
 
After the Factory’ biedt een kans om te leren van de overgangen naar nieuwe leefsituaties  in twee diametraal verschillende culturen. Verhalen van de burgers zijn inspirerend. Ideeën van leiders van de gemeenschap geven stof tot nadenken. Vrijzinnige ondernemers geven een nieuwe draai aan de traditionele concepten. Verandering is onvermijdelijk. Mensen in de steden Detroit en Lodz gaan noodgedwongen een nieuwe toekomst tegemoet. Transcontinentale dialogen geven de internationale gemeenschap handvatten om te leren van deze gevallen ‘reuzen’. Misschien zijn deze steden wel de voorbeelden voor de volgende generatie industriesteden.

Film 'How Much does your building weigh, mr. Foster?', inleiding door Richard Gouverneur

How Much does your building weigh, mr. Foster?
Norman Robert Foster (Manchester, 1 juni 1935) is een Britse architect met internationale allure. Foster groeit op in een arbeidersgezin in Reddish en is op jonge leeftijd geïntrigeerd door ontwerpen en engineering.
Foster begint zijn carrière als assistent bij een locale architect en studeerrt in 1961 af aan de universiteit van Manchester School of Architecture. Vervolgens wint hij een beurs, Henry Fellowship, om te studeren aan de Yale School of Architecture in de Verenigde Staten.
In 1963 keert Foster terug naar Engeland om zijn eigen praktijk op te richten, Team 4, met o.a. Rogers en de zusters Georgie en Wendy Cheesman. Na Team 4 richt hij samen met zijn eerste vrouw, Wendy Cheesman Foster and Partners op. De grote doorbraak voor het bureau is het ontwerp van het Willis Faber &
Dumas hoofdkantoor in Ipswich, van 1974. Inmiddels is Foster een van Groot-Brittannië’s meest productieve architecten van zijn generatie. In 1994
ontvangt hij de AIA Gold Medal. In 1999 wordt hij onderscheiden met de Pritzker Architecture Prize, vaak aangeduid als de Nobelprijs van de architectuur.
In 2009 wordt Foster bekroond met de Prins van Asturias Award in de categorie Arts.

Film: 'How Much does your building weigh, mr. Foster?'
De prachtige en inspirerende documentaire over één van ’s werelds beroemdste architecten, de Brit Norman Foster, begint met een bepalende quote: “Alles inspireert me. Soms denk ik dingen te zien die anderen niet zien”.
Foster heeft talloze ‘landmarks’ op zijn naam. Een paar voorbeelden: de
koepel van de Rijksdag in Berlijn, het Hearst gebouw in New York, het gebouw van de Swiss RE (reinsurance) in Londen, de betoverende Millau brug in Zuid-Frankrijk en het megaproject Masdar City in Abu Dhabi. Hoe meer zijn carrière vorm krijgt, hoe meer Foster zich interesseert voor duurzaam bouwen. Degene die hem op dit pad zette was de excentrieke, Amerikaanse uitvinder/architect Richard Buckminster Fuller. Tijdens een rondleiding in het Sainsbury Centre vroeg deze: “But how much does your building weigh, Mr. Foster?”. Een provocatie die Foster aan het denken zette over nieuw, innovatief gebruik van materialen. Foster is voor deze documentaire meer dan twee jaar gevolgd. We zien hoe hij van gemeenteambtenaar in geboorteplaats Manchester zijn dromen weet waar te maken. Foster neemt overal waar hij naartoe gaat verse potloden en luxe schetsblokken mee. Talloze collega’s en andere beroemdheden geven commentaar op Fosters werk. Eén van zijn architecten legt de zienswijze van het bureau uit. Elk project is een reis. Foster gaat niet uit van een stilistisch startpunt, maar laat projecten zich gaandeweg zelf ontwikkelen.
Ruud Stift www.cinemagazine.nl

Film ‘Regular or Super – Views on Mies van der Rohe’, inleiding door Richard Gouverneur

Regular or Super
Tot 27 oktober was in Krefeld (Duitsland) een tijdelijk paviljoen te bezichtigen naar een ontwerp van Ludwig Mies van der Rohe uit 1930. Dit paviljoen geeft aan dat de ontwerpen en vormgeving van deze legendarische architect tot op vandaag nog steeds actueel zijn. Redenen genoeg om de documentaire ‘Regular or Super – Views on Mies van der Rohe’ te vertonen.

Waarnemingen van andere top-architecten zoals Rem Koolhaas, Elizabeth Diller en Phyllis Lambert, zijn doorweven met enkele anekdotes van mensen die het werk dagelijks gebruiken. Centraal in deze film staat het in 1968 ontworpen tankstation in de buurt van Montreal.
Na het Seagram Building in New York, de Toronto-Dominion Centre in Toronto, de Neue Nationalgalerie in Berlijn en de Lake Shore Drive Appartement in Chicago, ontwierp de legendarische architect Mies van der Rohe (1886-1969) in 1968 een tankstation in de buurt van Montreal. Dit eenvoudige ogende utilitaire gebouw weerspiegelt de uiteenlopende standpunten van deskundigen en leken over "alledaagse" structuren, die de meesten van ons hebben de neiging om te negeren.

Naast het verkennen van vorm en functie in het werk van Mies, heeft deze film meters ons bewustzijn van architectonische taal en de rol van de architect in de maatschappij. Waarnemingen van enkele supersterren van de wereld van de architectuur, waaronder Rem Koolhaas, Elizabeth Diller en Phyllis Lambert, zijn doorweven met anekdotes uit gewone mensen die met het werk van de vooraanstaande architect dagelijks in contact komen. Originele soundtrack is gecomponeerd door befaamde Ramachandra Borcar (aka DJ Ram).
De film is een Reflectie op het gehele oeuvre van Mies van der Rohe en zijn motto 'less is more'.

Regie: Joseph Hillel and Patrick Demers, 2004
taal: Engels, ondertiteling Engels
duur: 56 minuten