Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van Architectuur Informatiecentrum Alkmaar ontvangen? Schrijf je in!

Archief AIA-Lezingen 2013

lezingsprogramma 2013

Dinsdag 15 oktober 2013 LEZING door BIRGIT DULSKI (Senior researcher Nyenrode Business University, Center for Sustainability)

Gashouder Westergasfabriek

HOE VERDUURZAMEN WE DE BESTAANDE BOUW?

Terwijl in de jaren ’90 talrijke nieuwbouwprojecten werden gerealiseerd, gaat nu alle aandacht uit naar de bestaande bouw. Voor de verduurzaming van seriematig gerealiseerde gebouwen uit de periode 1950-1970 wordt gezocht naar gestandaardiseerde oplossingen die tegemoet komen aan de wensen van bewoners/gebruikers. Tegelijk is transformatie van leegstaand vastgoed nu een belangrijke uitdaging. Hoe kunnen leegstaande kantoorgebouwen getransformeerd worden tot woningen? Hoe kan in onbruik geraakt industrieel erfgoed een nieuwe functie krijgen? 
En terwijl naarstig gezocht wordt naar seriematige oplossingen voor gebouwen uit de periode 1950-1970 vragen de oudere gebouwen juist om maatwerk. Monumenten zijn onze meest kwetsbare en dierbare gebouwen. Daarvoor zijn bijzondere maatregelen vereist. Tijdens de lezing toont Birgit Dulski bekende en minder bekende voorbeelden, waaronder de Westergasfabriek in Amsterdam, Meysters Buiten in Utrecht en Seinwezen in Haarlem. Uitgangspunt voor een succesvolle duurzame aanpak is het behartigen van  belangen van bewoners/gebruikers. Volop nieuwe uitdagingen dus voor een sector die zichzelf opnieuw moet uitvinden!

Birgit Dulski (Berlijn, 1967) studeerde architectuur en stedenbouw aan de Universität Kaiserslautern, de TU Hamburg-Harburg en de TU Delft. Sindsdien is zij zeer betrokken bij prominente duurzaamheidsprojecten in Nederland en de Europese Unie. Zij heeft in diverse vaktijdschriften gepubliceerd over duurzaam bouwen.
Birgit Dulski is sinds april 2008 als senior researcher sustainable building in dienst bij het Center for Sustainability van de Nyenrode Business Universiteit en combineert deze aanstelling met een baan als senior consultant bij het Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie (NIBE). Bij het NIBE was zij o.a. nauw betrokken bij het onderzoek Duurzame Monumentenzorg, dat in opdracht van Rgd, RDMZ en SBR werd uitgevoerd.

Dinsdag 7 mei 2013 LEZING door CEES KOOMEN (BOEi, Stichting Boerderij en Landschap)

Cees Koomen

HERBESTEMMING: ACTOREN EN ONTWIKKELINGEN IN PERSPECTIEF

Voormalige fabrieken, postkantoren, scholen en militaire gebouwen hebben een eigen identiteit en geven identiteit aan hun omgeving. Zij bevatten verhalen van hun geschiedenis. Door herbestemming kunnen wij zorgen dat deze verhalen niet verloren gaan. 
BOEi is een non-profit organisatie die zich bezighoudt met herbestemmen van industrieel erfgoed. Zij doet dit vanuit verschillende invalshoeken: als ontwikkelaar, belegger of adviseur. Of een combinatie hiervan. BOEi werkt vanuit de gedachte dat met de toenemende aandacht voor gebiedsontwikkeling de herbestemmingsopgave en de cultuurhistorie als inspiratiebron aan belang zullen gaan winnen.
BOEi is vaak de aanjager van herbestemming en werkt volgens de beproefde stadsherstelformule: voorkom verval, onderzoek de haalbaarheid van herbestemming, zoek een nieuw en passend economisch verantwoord gebruik, koop het monument, restaureer het en zorg daarmee voor het behoud ervan. Een uitgekiende communicatie is een voorwaarde voor draagvlak voor herbestemming. Samenwerking met lokale partners genereert betrokkenheid. Dat versnelt een resultaatgerichte herbestemming.
Cees Koomen, directeur Stichting Boerderij en Landschap, vertelt aan de hand van een aantal projecten over de werkwijze en de mogelijke rollen van BOEi; als ontwikkelaar en investeerder of als adviseur.

Cees Koomen, studeert in 2000 af aan de Haarlem Business School en wordt in 2001 Master of Science aan de Nyenrode Business University. In 2007 is hij de jongste Nederlandse Master in de vastgoedkunde aan de Amsterdam School of Real Estate. Aan beide instituten is hij inmiddels verbonden als docent. Na 2007 werkt hij bij vastgoedontwikkelaar Corio en bij Bouwfonds REIM, initiator en manager van vastgoedfondsen. Sinds juni 2012 is Cees Koomen directeur van Boerderij en Landschap, een non-profit organisatie die gelieerd is aan BOEi en als doel heeft historische boerderijen en erven te behouden.

Dinsdag 5 maart 2013 LEZING door JURGEN VAN DER PLOEG (FARO Architectuur & Research, Lisserbroek)

FARO

GRONDSTOFFEN, RUIMTE OF VOEDSEL?

FARO Architectuur & Research heeft ruim een jaar geleden de onderzoekstentoonstelling Jouw Perspectief!? opgezet. De tentoonstelling is gebaseerd op (lopend) onderzoek naar de ruimte die onze welvaart inneemt. Deze reizende tentoonstelling maakt de bezoeker bewust van de beschikbare ruimte voor wonen, werken, vervoer, recreatie en energieverbruik. Veel mensen hebben er namelijk geen idee van hoeveel ons evenredig energie- en ruimteaandeel is. Als architect werk je mee aan de vormgeving van Nederland. Om dat goed te kunnen doen moet je weten waar we nu staan. Wat betekent het voor de ruimtelijke ordening van Nederland dat we in 2050 klimaatneutraal moeten zijn? Kunnen we dit überhaupt wel realiseren? Volgens de Rabobank zal het in deze eeuw gaan over energie, grondstoffen en voedsel. Ontwerpers kunnen een bijdrage leveren door hier over na te denken en de maatschappij te voorzien van slimme oplossingen. Want zonder slimme oplossingen wordt het ‘survival of the fittest’. Aan de hand van onderzoeksresultaten en de cijfers achter de tentoonstelling schetst Jurgen van der Ploeg een beeld van de opgave van de toekomst.

Jurgen van der Ploeg is een van de oprichters van FARO Architecten. Hij leidt de research- en stedenbouwstudio van FARO en specialiseert zich in ontwerp en onderzoek op het grensvlak van architectuur en stedenbouw. Als bestuurslid van STAWON (stichting onderzoek wonen en woonomgeving) nam hij in 2002 het initiatief voor de studie ‘De Tuinstad is Dood, Leve de Tuinstad’. Op dit moment is hij onder de noemer Taskforce CO2 een groot onderzoek begonnen naar hoe de bestaande woningvoorraad zo effectief en zo integraal mogelijk verduurzaamd kan worden. Dit onderzoek doet FARO samen met acht woningcorporaties en met subsidies van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en Agentschap NL. Van der Ploeg is initiatiefnemer van de reizende tentoonstelling: Jouw Perspectief?! Ook is hij initiatiefnemer van de architectuursmaaktest.nl. Daarnaast is hij gastdocent aan de TU-Delft en Academies van Bouwkunst Amsterdam, Rotterdam en Groningen.

Dinsdag 12 februari 2013 LEZING door CANDICE DE ROOIJ en REIMAR VON MEDING (KAW Rotterdam)

KAW architecten situatie

SLOW URBANISM - FAST ARCHITECTURE

Stedenbouw is van oudsher en per definitie dynamisch en organisch. Toch is ‘organische stedenbouw’ op dit moment een modebegrip. Over het algemeen worden hiermee twee verschillende fenomenen aangeduid: organische planning zonder eindbeeld en dynamiek door particuliere ontwikkelingen. Stedenbouw is ontstaan als discipline, die de geordende groei van de stedelijke omgeving faciliteerde. Tegenwoordig is stedenbouw conceptontwikkeling om de vermarkting van gebieden zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Deze overgang van een technische naar een eindbeeldgestuurde ontwikkeling is in Nederland in zeer vruchtbare bodem gevallen. De groei is voorlopig gestopt. De huidige economische situatie draagt daaraan bij, maar dat is niet de hoofdoorzaak. Sommige steden groeien nog qua omvang, maar ze hebben allemaal één ding gemeen: de dichtheid en intensiteit neemt af door verdunning, verkleining van huishoudens en de lineair groeiende behoefte om groter te kunnen wonen. Dat betekent dat stedenbouw nu zo’n twintig jaar als opgave heeft, om de bestaande stad te transformeren.

Candice en Rooij en Reimar von Meding (KAW architecten) werken met KAW de afgelopen tien jaar aan transformatieprojecten in de Nederlandse stad. De oorsprong van het werk ligt in de naoorlogse stad, met vernieuwingsplannen in 24 van 40 Nederlandse Aandachtswijken. De opgave van KAW verschuift echter steeds meer naar de vooroorlogse stad. In hun lezing plaatsen zij het werk in de historische context, en vertellen over hun zoektocht om binnen de Nederlandse traditie stedenbouwkundige plannen organisch en dynamisch te laten landen. Van de vroege pogingen om denken vanuit de context te stimuleren naar concepten om het aspect ‘tijd’ een plek te geven tot de meest recente inzichten voor vernieuwde planinstrumentaria.

Candice de Rooij is stedenbouwkundige en projectarchitect bij KAW. Na haar afstuderen aan de TU Delft vervolgde ze haar opleiding aan de ETSAB in Barcelona. Reimar von Meding is directielid-architect van KAW. Hij heeft architectuur en stedenbouw gestudeerd in Münster en aan de TU Delft, en heeft aansluitend gewerkt bij verschillende Nederlandse bureaus. Sinds 2004 geeft hij leiding aan het bureau in Rotterdam.